Wil je ook weten wat het waterverbruik is in je smarthome? Hoeveel water verbruikt je wasmachine en je vaatwasser, hoeveel water gebruik je tijdens het douchen? Meten is weten en daarom gaan we de watermeter toevoegen aan onze smarthome domotica software domoticz. Lees snel verder om ook jouw waterverbruik inzichtelijk te krijgen!

De meeste standaard watermeters geïnstalleerd in Nederland bevatten geen P1 of S0 aansluiting (pulsuitgang) zoals bij slimme meters, zonnepanelen of tussenmeters. De watermeters die de waterbedrijven zoals Vitens vaak monteren zijn van het merk Itron. Zo ook die van mij, en ook zonder ‘slimme’ aansluiting. Er is dus geen pulsaansluiting die we kunnen gebruiken. We zullen het dus anders aan moeten pakken.

Mijn watermeter: Itron KIWA TU1M15

Pulsgever voor de watermeter kopen

Er bestaat een Impulsgever die je op de Itron Aquadis watermeter plaatst en kunt integreren in je domoticasysteem. Het apparaat is vrij prijzig, namelijk ongeveer 80 euro. Dat moet goedkoper kunnen toch?

Zelf een pulsgever voor de watermeter maken

De watermeter in kwesie, de Aquadis Itron TU1M15, bevat een rood ronddraaiend metertje met een stalen plaatje erop. Vele andere watermeters gebruiken ook dit principe. Bij iedere liter die je gebruikt, draait hij 1x rond. We kunnen dus het aantal rondjes tellen wat het plaatje ronddraait om het waterverbruik te meten. Nu je dit weet, is het eigenlijk niet zo moeilijk meer, want we gaan gewoon pulsen tellen. Daar zijn legio voorbeelden en oplossingen voor. Ik heb er twee geprobeerd.

Waterverbruik meten door optisch pulsen tellen

De eerste manier die ik geprobeerd heb is met een optische pulsteller. De module TCRT5000 bevat een IR led en IR ontvanger die de reflectie van het stalen plaatje kunnen zien. Het is belangrijk dat je de sensor goed uitlijnt boven het metertje en dat het niet beïnvloed kan worden door omgevingslicht of een led van de Arduino. De datapin van de TCRT5000  module geeft een HIGH/LOW signaal af aan de Arduino, Wemos D1 mini of ESP8266, welke het weer doorgeeft aan bijvoorbeeld Domoticz.

TCRT5000

Mijn ervaring met de TCRT5000

Mijn ervaring is dat de afstelling bij deze module erg belangrijk is. De juiste combinatie van de hoek, omgevingslicht en het instellen van de gevoeligheid van de TCRT5000 module vond ik lastig te vinden. Tot op zekere hoogte werkte het redelijk betrouwbaar na wat tweaken, maar steeds was er weer wat verschoven en kreeg ik een aantal dagen geen data meer binnen omdat er geen pulsen meer binnen kwamen. Het stoorde mij en daarom ben ik naar een andere, stabielere oplossing gaan zoeken.

Waterverbruik meten met een nabijheidssensor

De andere oplossing heb ik gevonden in een “nabijheidssensor”. Deze sensor geeft een puls af wanneer er metaal dichtbij het meetoppervlak komt. Gelukkig blijkt het metalen plaatje op het rode metertje van de watermeter groot en dichtbij genoeg om op te kunnen merken door de sensor. Wanneer er detectie is, gaat de rode led op de sensor aan. Het betreft een LJ12A3-4-Z-BX.

LJ12A3-4-Z-BX nabijheidssensor

Hoe werkt de nabijheidssensor?

De sensor werkt op 6 tot 36V DC. Omdat die spanning niet uit de Wemos D1 mini of een USB poort komt, moeten we die ook zien te maken. Dat kan door bijvoorbeeld een 12VDC adapter te gebruiken, of door een spanningsconverter toe te passen.

De nabijheidssensor zelf trekt 300mA, dus de adapter of spanningsconverter moet dat minimaal kunnen leveren. Omdat ik geen plek meer had voor een extra stekker in het stopcontact voor een adapter en een ‘sterke’ USB poort beschikbaar had, heb ik gebruik gemaakt van een MT3608 spanningsconverter. Deze spanningsconverter kan maximaal 2A leveren.

Ik ga het als volgt aansluiten:

230VAC   ->    Telefoonlader 5V 2A      ->     Spanningsconverter 5v/12vDC  & Wemos D1 mini      ->        Sensor

Bij een adapter kun je het volgende doen:

230VAC    ->  Adapter  …VDC ..A   ->    Sensor & Spanningsconverter …V/5V DC  ->    Wemos D1 mini

MT3608 spanningsconverter voor Arduino

Aansluitschema van de nabijheidssensor

De sensor, Wemos D1 mini en de spanningsconverter sluit ik aan op een USB poort van een apparaat wat in de meterkast hangt. De GND wordt samengevoegd van alle onderdelen. Tussen de 5V van de Wemos en zwarte kabel van de sensor plaatsen we een 10K ohm weerstand. De datadraad van de sensor kun je op een willekeurige GPIO pin aansluiten van de Wemos. De blauwe en bruine draad van de nabijheidssensor kun je aansluiten op de 12v aansluiting van de spanningsconverter.

Aansluitschema watermeter

Als je alles correct hebt aangesloten en je houd de sensor tegen een stuk metaal, zie je de led op de sensor aan gaan. Dat betekend dat het werkt!

Bevestigen op de watermeter

De nabijheidssensor op de watermeter bevestigen is nog wel een uitdaging. Een voorwaarde voor mij was dat ik altijd de waterstand moet kunnen lezen en dat ik de meter niet mag beschadigen. Met wat knutselen met plastic, hout en stalen beugels kom je een eind. In de toekomst ga ik er nog een nette oplossing voor 3d printen.

ESPeasy en Domoticz

Flash op de Wemos D1 mini ESPeasy volgens de aanwijzingen. Als je ESPeasy succesvol geflashed en geconfigureerd hebt ga je hieronder verder:

Stappenplan nabijheidssensor configureren in ESPeasy


1. Voeg in ESPeasy een “Generic – Pulse counter” device toe.
2. Geef de juiste GPIO pin aan (check de Wemos D1 mini pinout)
3. Geef een debounce time aan, bij mij staat ie op 50ms
4. Stel de Counter type in op Delta/Total/Time
5. Mode Type is RISING
6. Maak in domoticz een nieuwe dummy aan van het type Counter Incremental.
7. Onder ‘overig’ vind je nu je teller terug. Klik op aanpassen en kies voor ‘Water’
8. Geef in ESPeasy het juiste IDX in van je zojuist gemaakte counter.
9. Zet de kraan aan en zie wat er gebeurd!

Espeasy watermeter

Als je  nu water verbruikt, zie je dat de waarden in domoticz binnenkomen. Het werkt!

waterverbruik in domoticz

Kom je er niet uit? Laat een reactie achter!

Wat vond je van dit artikel?

Geef hieronder je stem via de sterren. Laat weten wat je vindt van het artikel en stel je vragen in de reacties!

Note: There is a rating embedded within this post, please visit this post to rate it.

Doe mee met de conversatie

25 reacties

  1. Beste Wouter,

    Goede handleiding, vooral het schematische deel was praktisch om te gebruiken. Het systeem werkt inmiddels, maar helaas heb ik niet goed opgelet. De watermeter die je gebruikt heeft het metalen plaatje op de rode draaischijf, bij mijn meter zit een soort elektrodraad. Schijnbaar kan met het broertje van de LJ12A3-4-Z-BX: de LJ18A3-8-Z/BX wel dat type watermeter uitgelezen worden. Ik heb ‘m besteld en ben benieuwd of dat wel gaat werken.

    Groet en dank, Pieter

  2. Goede handleiding, vooral het schematische deel was praktisch om te gebruiken. Het systeem werkt inmiddels, maar aanvankelijk had ik niet goed opgelet en dacht ik dat we dezelfde watermeter hadden. De watermeter die je gebruikt heeft het metalen plaatje op de rode draaischijf, bij mijn meter zit een soort elektrodraad. Elders las ik vervolgens dat met de LJ18A3-8-Z/BX wel dat type watermeter uitgelezen kan worden. Na het omsolderen van de twee sensoren was de conclusie snel getrokken: het werkt!
    Met dank voor de uitleg!

  3. Ik zag dat de LJ18A3-8-Z/BX draait op 5v, kan bij deze sensor de spanningsconvertor achterwege blijven?

    1. Hallo Jacco,

      Weet je het zeker? Ik kom overal 6-36 volt tegen. De sensor is wel npn dus mocht ie ook op 5v werken, dus het zou wel werken zonder spanningsconverter.

      Groet Wouter

  4. Wat voor schroefdraad zit er in die watermeter? Ik heb exact dezelfde meter en was ook al gaan testen met TCRT5000. De uitsparing is precies op de juiste plek t.o.v. de water meter. Een M3 is te klein en een M4 is te groot bij mij. Is het toevallig M3,5 (bestaat dat?)

  5. Hallo Wouter. Eerdere experimenten met een 4 mm opnemer lukten bij mij niet. Ook afschuren om gevoeliger te maken hielp niet. Met een 8 mm opnemer lukt het nu wel.
    Nu de hamvraag: Hoe heb jij jouw opnemer gepositioneerd? Precies boven het schijfje, half over het schijfje?
    Kun je een foto van je proefopstelling posten?
    Marcel: ik gebruik M3 met een of twee slagen tape erom.
    Thnx.

    1. Hoi Thomas,

      Ik heb een poging gedaan om wat foto’s te maken maar het is lastig het goed in beeld te krijgen.

      Mijn sensor zit vol boven het schijfje.






      Wordt het zo duidelijker?

      Groet Wouter

      1. Thnx. voor je snelle reactie. Foto’s verduidelijken i.d.d. meer. Maar…… stabiel positioneren is het moeilijkste en……ik zie dat jij inmiddels al een 3D frame hebt geprint. Wil je dit evt. ook delen? Printen kan ik in onze Bieb’ in de Maker hoek laten doen. Wil/kun jij evt. printen en verkopen? Ik zie n.l. dat jij ook Spoor huisjes e.d. print en verkoopt. Grtn. Thomas

      2. Zie hier wat “Paas knutselarij”
        Elstar V200 watermeter werkt enkel met een 8mm opnemer.
        Foto 1:
        Voor testten alleen dubbelzijdig stukje tape, je moet de opnemer dan nog wel mechanisch stabiliseren.
        Foto 2:
        Salade bakje van Paaslunch.
        Wat fröbelen met het deksel om positie van de opnemer over te nemen op de bodem van het bakje.
        Maak een “sleufgat”.
        Bij mij geeft opnemer iets verschoven t.o.v. meetschijfje het beste resultaat.

        LET OP:
        Bij het testen bleken veel valse meetwaarden te worden doorgegeven. Dit lag aan de voeding!
        Goedkope Action adapter werkte bij mij NIET GOED (Gaf ook in eerdere schakelingen storingen!)

        Wouter:
        Foto 3: Schema opnieuw uitgetekend: de R van Vcc naar Sensor Black en dan naar D2 snap ik niet helemaal goed? Komt er zo niet direct 12V op D2?

        Thnx en andere “Makers” Suc6

        Thomas

        P.S. Het deksel van de watermeter is VOORZICHTIG en zonder te beschadigen te verwijderen en zonodig weer terug te klikken.
        Wordt vervolgd.
        Foto’s krijg ik niet ingevoegd. Deze separaat aan Wouter gestuurd.

  6. Leuk artikel. Ik heb zelf net vanavond een watermeter gemaakt met zo’n hallsensor en deze bevestigd in het klepje van de watermeter. Precies in het midden van het draaiend waaiertje. Helaas bleek de precisie in dit geval te groot, omdat de sensor hoe dat schijfje ook draaide, geen verandering in het magnetisch veld waarnam. Door hem een beetje uit het midden te plaatsen, lukt het wel. Ik heb overigens gewoon een 12V voeding gebruikt en een spanningsregelaar (7805) om er 5V van te maken voor de Wemos. Die stuur ik aan via een optocoupler om te voorkomen dat er 12 (of 5) volt op de data-input van de Wemos komt. Ik worstel nog wel met 1 vraag: de counter incremental in Domoticz toont een waarde in kWh. Hoe maak ik daar m3 van?

    1. Dag Pierre,

      Het moeilijkste heb je al gehad. Het is namelijk heel eenvoudig om je units aan te passen van je teller. Klik op aanpassen bij je sensor en kies bij type voor water. Je kunt hier ook eventueel je meteroffset ingeven zodat domoticz gelijk loopt met je watermeterstand.

  7. Beste Wouter,

    Dank voor de duidelijke en uitgebreide handleiding, de materialen zijn besteld dus nu is het nog wachten op de postbode

    Ik heb nog wel twee vragen:
    – In jou schema sluit je de zwarte kabel van de sensor met een 10kΩ weerstand aan op D2 en de 5V van de USB voeding. Is de interne weerstand (/impedantie) van de D1 mini echt maar +/- 20Ω dat er 3,3V op de GPIO pin overblijft??
    – Zelf heb ik twee watermeters (ivm stadsverwarming ook van warm tapwater), kan ik op één D1 mini met ESPeasy ook twee watermeters doorzetten naar Domoticz (via een andere GPIO [D0,1,2,5,6,7] pin)??

    Groeten,

    Ralph

    1. Dag Ralph,

      Leuk dat je reageert. Om eerlijk te zijn heb ik het schema van een Duits forum gehaald, en heb dus geen berekening gedaan met weerstanden. Je zou dus gelijk kunnen hebben.

      Je kunt inderdaad meerdere sensoren aansluiten. Je moet dan een andere pin gebruiken en dat ook zo instellen in ESPeasy. Daarnaast ook een aparte dummy aanmaken in Domoticz en het moet werken!

      Groet Wouter

  8. Ik heb een Wemos D1 V3. Die lijkt wat te verschillen van de hier besproken versie?
    Mode Type is RISING kan ik bijv. nergens terugvinden.
    Wel heb ik waarden kunnen zien in mijn Device maar in Domoticz gebeurt helemaal NIETS.
    Alles aangemaakt en IDX ingevuld in ESPEasy

    1. Hallo Lex,

      De Wemos die ik gebruik is inderdaad geen v3. Maar dat lijkt me niet uit te maken als ik zo lees wat het verschil is:

      Deze derde versie van de D1 Mini heeft een iets verbeterde printplaat met onder andere een montagegat(2mm) en een mogelijkheid om de deepsleep pin direct te verbinden(soldeerbrug) met de reset pin.

      Welke verse heb je geflashed van ESPeasy? Ik denk de laatste R120 versie? Voor deze blogpost heb ik een “Mega” ESPeasy versie gebruikt. Als je deze flashed, zul je de Mode Type RISING tegenkomen.

      Heb je op het tabblad config van espeasy de domoticzserver gegevens ingevuld? Stap 8 in : Hoe flash je ESPeasy op een Wemos D1 mini?

      Groet Wouter

    1. Mooi goed gedaan!

      Als je bij de meter op aanpassen klikt kun je de meter offset invullen

      1. Ja dat had ik al gedaan, maar wat erbij geteld wordt is steeds teveel.
        Dus lijkt het dat er teveel gemeten wordt t.o.v. wat de meter zelf ziet.
        Heeft de debounce time daar iets mee te maken?

        Ik heb een LJ18A3-8-Z/BX.
        Spanningsconverter is dan niet nodig (5V van de USB aansluiting van de Wemos staat ook op de 5V pin).
        Aansluiten is dan erg eenvoudig.

        1. Goede tip! Dat klinkt een stuk makkelijker.

          De debounce time is de tijd dat een nieuwe puls genegeerd wordt na de eerste puls.

          Check even of je watermeter misschien per liter 2 rondjes draait of dat de sensor een beetje ‘knippert’ als ie boven het metalen plaatje zit. Dan kan de debounce time hoger instellen helpen. Maar wat gebeurd er als de meter precies onder de sensor tot stilstand komt?

          1. Sensor iets verschuiven t.o.v. meet schijfje. Pas laten tellen op neer gaande flank van de meet puls. Er wordt dan pas gemeten als schijfje helemaal rond is geweest. Schijfje
            draait relatief langzaam, dus debounce mag redelijk hoog ingesteld worden.

  9. Ik heb de meter offset op de juiste stand gezet en de meter deler op 1000. Dat lijkt (voorlopig) de juiste waarden weer te geven.
    De tips van Thomas ga ik nog ook even uitproberen.

  10. Mijn watermeter en de waarde in Domoticz lopen nu exact gelijk.
    Dus even een samenvatting (zonder foto’s want die kan ik niet plaatsen?) :

    Ik heb een Wemos D1 Mini V3. Die heeft een micro USB aansluiting zodat je een telefoonlader/snoer kan gebruiken om er 5V op aan te sluiten.
    Deze 5V staat dan ook meteen op de 5V pin van de Wemos.
    Wemos D1 Mini V3 flashen met ESPEasy (ESP_Easy_mega-20190630_dev_ESP8266_4M.bin) (zie de link van Wouter) en configureren volgens de instructies. Ik heb alleen RISING veranderd in FALLING (dank aan Thomas) .

    Een 10kOhm weerstand aanbrengen tussen de 5V pin en D3 pin (= GPIO 0).
    Vervolgens de sensor aansluiten: de LJ18-A3-8 is een 5V versie die perfect werkt op (denk ik) elk type watermeter met een draaiend schijfje waar iets van metaal in zit. Mijn watermeter is een Elster V200. Die heeft ook 2 gaatjes bovenin die je kan gebruiken om alles te bevestigen zonder iets kapot te maken. De sensor gaat simpel op 5V (blauw), GND (bruin) en D3 (zwart).
    Monteren op de watermeter iets uit het midden van het draaischijfje. Even testen of de LED netjes reageert op het draaien van de schijf.

    In Domoticz —> hardware —> DUMMY —> maak virtuele sensoren — > incrementele teller
    daarna in TAB Overige deze sensor aanpassen naar Type “Water” , offset instellen op de laatste waarde van de watermeter en de deler op 1000.

    Et Voilá …

    1. Bedankt voor je uitgebreide terugkoppeling zo hebben toekomstige lezers een mooi extra bouwverslag!

Laat een reactie achter

Laat weten wat je van dit artikel vindt!

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.